Βιβλιοθήκη Βαλαγιάννη

Στις 13 Φεβρουαρίου 1989 εγκαινιάσθηκε η Βιβλιοθήκη Μανόλη και Σταματίας Βαλαγιάννη, σε ιδιαίτερη αίθουσα του κτιρίου της ΧΑΝΘ, η οποία πήρε το όνομα των δωρητών.

Η συλλογή βιβλίων δωρήθηκε από τη Σταματία Βαλαγιάννη πριν από το θάνατό της. Η ΧΑΝΘ δημιούργησε έναν καλαίσθητο και λειτουργικό χώρο με υπέροχες βιβλιοθήκες για τη συλλογή αυτή, και εξεπλήρωσε έτσι ένα καθήκον προς τους δωρητές. Στην αίθουσα αυτή συγχρόνως συνεδριάζουν οι επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου.

Στην τελετή των εγκαινίων παρέστησαν πολλά μέλη του Συλλόγου Αποφοίτων Βαλαγιάννη με την πρόεδρό τους κα Λίγεια Ζαχαριάδου, ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της ΧΑΝΘ κ. Βασίλειος Παπαδήμας με τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, όπως επίσης παλαιά τακτικά μέλη της ΧΑΝΘ και συνεργάτες του Μανόλη Βαλαγιάννη.

Μίλησαν εκ μέρους της ΧΑΝΘ ο παλαιός πρόεδρος κ. Χρ. Χριστοφιλόπουλος, ο αντιπρόεδρος του Διοικ. Συμβουλίου κ. Κ. Ν. Πλαστήρας, ενώ εκ μέρους του Συλλόγου Αποφοίτων η κ. Αικατερίνη Δώδου.

Ομιλία κ. Χρ. Χριστοφιλόπουλου

Η στιγμή αυτή ασφαλώς είναι φορτισμένη με αρκετό συναισθηματισμό. Συγκεντρωθήκαμε απόψε για να τιμήσουμε και να φέρουμε στη μνήμη μας δύο αγαπημένες μορφές. Δύο ανθρώπους που παρόλο που η ζωή τους ήταν σεμνή και διακριτική, διέγραψαν μια φωτεινή παρουσία στην πόλη μας με το σημαντικό κοινωνικό και παιδαγωγικό τους έργο.

Ο Μανόλης Βαλαγιάννης γεννήθηκε στην Κοζάνη το 1886. Ήταν ένα ζωηρό αγόρι και από μικρός έδειχνε ότι είχε την σπίθα στα μάτια, τη λάμψη στο πνεύμα και τη φλόγα στην καρδιά. Από τα εφηβικά του χρόνια, όταν η Μακεδονία ήταν ακόμα υπόδουλη, γαλουχήθηκε με τα ιδανικά της πατρίδας, της θρησκείας και της λευτεριάς. Την εποχή εκείνη άρχισε η οργάνωση του αγώνα κατά του διπλού εχθρού, Τούρκων και Βούλγαρων, για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.

Μόλις τελείωσε το γυμνάσιο διορίστηκε δημοδιδάσκαλος και παράλληλα εντάχθηκε στην οργάνωση του Μακεδονικού αγώνα μεταφέροντας διαταγές, πληροφορίες, όπλα και υλικά στους αγωνιστές που ήταν σκορπισμένοι στα χωριά, στα βουνά, στα ερημοκκλήσια και στα μοναστήρια. Υπηρέτησε επί πέντε χρόνια σαν δάσκαλος από το 1906 ως το 1911 σε διάφορες περιοχές της Μακεδονίας.

Το 1911 κατεβαίνει στην Αθήνα που ήταν το εθνικό σύμβολο για τη μακεδονική νεολαία και εγγράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της. Θέλει να συνεχίσει τις σπουδές του και να γίνει καθηγητής.

Την άλλη χρονιά, το 1912, κηρύσσεται ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος. Η ελπίδα και το όραμα της απελευθέρωσης της υπόδουλης μακεδονικής γης τον συνεπαίρνει. Εγκαταλείπει τις σπουδές του, κατατάσσεται εθελοντής και σπεύδει να πολεμήσει στα μακεδονικά βουνά. Παίρνει μέρος στους νικηφόρους βαλκανικούς πολέμους του 1912 και 13. Η Μακεδονία είναι πια ελεύθερη. Με αναπτερωμένο ηθικό επιστρέφει στην Αθήνα και συνεχίζει τις σπουδές του. Ύστερα από δύο χρόνια, το 1915, επιστρατεύεται. Εφοίτησε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Θεσσαλονίκης και υπηρέτησε ως έφεδρος αξιωματικός σε όλη τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου μέχρι το 1919. Αμέσως μετά την αποστράτευσή του επιστρέφει στο πανεπιστήμιο δίνει εξετάσεις και παίρνει το πτυχίο του.

Η Σταματία Πατρικίου ήταν μια επτανησιοτοπούλα από το χωριό Άσσος της Κεφαλλονιάς. Μια κοπέλα με ωραία κορμοστασιά, και αδρά χαρακτηριστικά, με ξάστερο μυαλό, ισχυρή θέληση και δυναμικό χαρακτήρα. Τελειώνει το Γυμνάσιο και πηγαίνει στην Αθήνα να σπουδάσει φιλολογία στα μέσα της δεκαετίας του 1910. Της άρεσε πολύ να περιγράφει τη σκηνή της πρώτης παρουσίας της στο πανεπιστήμιο. Διηγείται ότι καθώς έψαχνε τους διαδρόμους σαστισμένη να βρει τη Γραμματεία της Φιλοσοφικής Σχολής, κάποιος περαστικός την ρώτησε τι ζητάει. Μόλις του εξήγησε ότι θέλει να εγγραφεί στο πανεπιστήμιο, αυτός κοίταξε περίεργα τη δεκαεπτάχρονη χωριατοπούλα με τις κοτσίδες και τα φιογκάκια, χαμογέλασε και προσπέρασε.

Πραγματικά ήταν από τις σπάνιες περιπτώσεις που μια γυναίκα παραβίαζε το άβατο της ανδροκρατούμενης τότε ανώτατης εκπαίδευσης. Εκεί, στις πανεπιστημιακές αίθουσες γνωρίστηκαν ο Μανόλης και η Σταματία. Προικισμένοι και οι δύο με τα ίδια ανώτερα ψυχικά και πνευματικά χαρίσματα, αισθάνθηκαν μια αμοιβαία εκτίμηση που δεν άργησε να εξελιχθεί σε ένα ευγενικό αίσθημα που θα τους ένωνε σε όλη τους τη ζωή.

Μόλις πήραν τα πτυχία τους παντρεύτηκαν στην Αθήνα, τον Ιούλιο  του 1919, και μαζί ξεκίνησαν την εκπαιδευτική τους σταδιοδρομία, για να τιμήσουν και να καταξιώσουν την υψηλή έννοια του εκπαιδευτικού λειτουργήματος.

Διορίστηκαν μαζί στην Κρήτη, στο ημιγυμνάσιο στο Καστέλλι Κισσάμου, όπου υπηρέτησαν δύο χρόνια, 1920-1921. Εργατικοί και ευπροσήγοροι και οι δύο τους, κέρδισαν γρήγορα την αγάπη και εκτίμηση γονέων και μαθητών.

Το 1922 ήρθαν στη Μακεδονία και τοποθετήθηκαν στο Γυμνάσιο Βεροίας. Είναι η περίοδος της εθνικής συμφοράς και της μικρασιατικής καταστροφής. Οξύ το πρόβλημα της προσφυγιάς και οξύτερο για την παιδεία. Το ζεύγος Βαλαγιάννη καταβάλλει προσπάθειες να βοηθήσει τα άτυχα προσφυγόπουλα. Οργανώνει συσσίτια για τους πεινασμένους μαθητές και φροντίζει για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των παιδιών που την εποχή εκείνη τα θέριζε η ελονοσία και η φυματίωση. Στην προσπάθειά τους αυτή έγραψαν μια από τις καλύτερες σελίδες της κοινωνικής και εθνικής τους προσφοράς. Την άλλη χρονιά μετατίθενται πάλι μαζί στο Αίγιο, όπου οι συνθήκες ήταν καλύτερες.

Από το 1925 εγκαθίστανται πια οριστικά στη Θεσσαλονίκη και τοποθετούνται ο Μανόλης στο Β’ Γυμνάσιο Αρρένων, που στεγαζόταν στην Εγνατία, κοντά στην Καμάρα, απέναντι από το σπίτι του Νεδέλκου, όπου εφοίτησα και εγώ, και η Σταματία στο Α’ Γυμνάσιο Θηλέων, που λειτουργεί ακόμα στην ίδια θέση.

Στη μακεδονική πρωτεύουσα θα εγκατασταθούν οριστικά και θα αφοσιωθούν συστηματικά στο εκπαιδευτικό και παιδαγωγικό τους έργο που είναι ο σκοπός της ζωής τους. Προικισμένοι παιδαγωγοί και οι δύο τους, αισθανόταν ότι χρέος του εκπαιδευτικού είναι να μεταδίδει στους μαθητές του φως και θερμότητα – γνώση και αγάπη. Και στην αποστολή τους αυτή πέτυχαν απόλυτα.

Θέλουν όμως να πραγματοποιήσουν το δικό τους όνειρο. Για αυτό, το 1929 αποχωρεί η Σταματία από τη δημόσια εκπαίδευση και ιδρύει ιδιωτικό εκπαιδευτήριο με την ονομασία «Ελληνικά Εκπαιδευτήρια Θηλέων Σταματίας Πατρικίου – Βαλαγιάννη. Λειτούργησαν στην αρχή στην πλατεία Αγ. Σοφίας και στη συνέχεια στο κτίριο απέναντι από την Μητρόπολη, εκεί που σήμερα στεγάζεται η Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή.

Γρήγορα τα εκπαιδευτήρια Βαλαγιάννη έγιναν γνωστά, κέρδισαν την εκτίμηση της κοινωνίας και έγιναν πρότυπα στο είδος τους για την αρτιότητα της λειτουργίας τους και την υψηλή τους απόδοση στον μορφωτικό και παιδαγωγικό τομέα, χωρίς με αυτά να θέλω να υποτιμήσω τα άλλα αξιόλογα εκπαιδευτήρια που λειτουργούσαν την εποχή εκείνη.

Εδώ πρέπει να τονίσω ότι ο Μανόλης και η Σταματία αποτελούσαν ένα ταιριαστό ζευγάρι. Αφοσιωμένοι ο ένας στον άλλο, με κατανόηση και αλληλοσεβασμό, συνεργαζόταν αρμονικά για να αντιμετωπίσουν τόσο τα καθημερινά όσο και τα μεγάλα θέματα που τους απασχολούσαν. Το σημείο αυτό το ετόνισα γιατί εξωτερικά και φαινομενικά έδιναν την εντύπωση ότι ήσαν δύο εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες. Εκείνος πράος, καλοσυνάτος, επιεικής. Εκείνη αυστηρή και ανυποχώρητη, ιδίως σε θέματα τάξεως και πειθαρχίας. Κι όμως η πραότης του Μανόλη ήταν μια στρατηγική για να επιτύχει στο σκοπό του με μικρές παραχωρήσεις μέσα σε λογικά όρια. Γιατί, όπως ξέρω, από κει και ύστερα υπήρχε και το κοζανίτικο πείσμα. Αντιστρόφως, κάτω από την αυστηρότητα της Σταματίας υπήρχε ένας κρυφός αλλά πειθαρχημένος συναισθηματισμός. Και τούτο γιατί το βαθύ αίσθημα ευθύνης δεν της επέτρεπε να κάνει, για συναισθηματικούς λόγους παραχωρήσεις και παρεκκλίσεις από τη γραμμή του καθήκοντος.

Δεν ήταν όμως σπάνιες οι περιπτώσεις που αποκαλύφθηκε ότι κάτω από το κέλυφος της αυστηρότητας κρυβόταν ο συναισθηματικός πλούτος της και η ψυχική της ευαισθησία, όσο κι αν φρόντιζε να τα ελέγχει. Πολλές από τις παρευρισκόμενες απόφοιτες των εκπαιδευτηρίων Βαλαγιάννη θα είχαν πολλά να μαρτυρήσουν για το θέμα αυτό.

Με το θάνατο του Μανόλη κα της Σταματίας Βαλαγιάννη χάθηκαν δύο εκλεκτοί εκπαιδευτικοί που θεωρούσαν τον εαυτό τους συνεχιστή του έργου των μεγάλων διδασκάλων του γένους. Όσοι μαθητές ή μαθήτριες είχαν την τύχη να δεχθούν την διδασκαλία τους και να ακούσουν τις συμβουλές τους, απέκτησαν χρήσιμα πνευματικά και ηθικά εφόδια για τη ζωή τους. Παράλληλα όμως προς το εκπαιδευτικό τους έργο, σημαντική ήταν και η κοινωνική τους προσφορά.

Ενδεικτικά αναφέρω ότι στον πόλεμο του ’40 ο Μανόλης εργάστηκε σε κλιμάκιο του Ερυθρού Σταυρού και εγκατέστησε στα ελληνοαλβανικά σύνορα την αποκληθείσα «Γωνιά του στρατιώτη», που παρείχε βοήθεια και περίθαλψη στους αγωνιστές του μετώπου.

Διετέλεσε επί πολλά χρόνια αντιπρόεδρος, με πρόεδρο τον εκάστοτε μητροπολίτη, της «Μακεδονικής Εκπαιδευτικής Εταιρείας», που σκοπός της ήταν η ίδρυση νυκτερινών σχολείων για απόρους μαθητές, και λαογραφικού μουσείου για τη διάσωση και διαφύλαξη των στοιχείων του μακεδονικού πολιτισμού.

Το σωματείο όμως στο οποίο ιδιαίτερα αφοσιώθηκε ήταν η ΧΑΝ Θεσσαλονίκης. Ανέλαβε πρόεδρος του Δ.Σ. αμέσως μετά την κατοχή, το 1945, φρόντισε για την ανασυγκρότηση και επαναλειτουργία της και παρέμεινε επί 20 συνεχή χρόνια ο καταξιωμένος και αναμφισβήτητος πρόεδρός της.

Οι παλιοί του συνεργάτες μπορούν να βεβαιώσουν ότι αν η οργάνωσή μας βρίσκεται στο σημερινό υψηλό της επίπεδο, χρωστάει πολλά στη θετική προσφορά του Μανόλη Βαλαγιάννη.

Ανάλογη ήταν και η κοινωνική δραστηριότητα της Σταματίας. Στα δύσκολα χρόνια του πολέμου του ’40 και της κατοχής, διετέλεσε γενική γραμματεύς του γυναικείου Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, του οποίου είναι γνωστή η πολύπλευρη δραστηριότητα για τους αρρώστους, τους φτωχούς, τους πεινασμένους, τους τραυματίες και αγωνιστές του πολέμου.

Δεν θα ήθελα να κάνω κακή χρήση της φιλοξενίας που μου παρέχετε και θα πειοριστώ σύντομα σε δύο σημεία.

Πρώτον: Για τους μαθητές και τις μαθήτριές τους έτρεφαν ιδιαίτερη στοργή και διατηρούσαν δεσμούς. Παρακολουθούσαν την εξέλιξή τους και χαίρονταν για την πρόοδο και προκοπή τους, γιατί τα θεωρούσαν δικά τους παιδιά. Τόση μάλιστα ήταν η επίδραση στο χαρακτήρα τους και τη συμπεριφορά τους ώστε οι απόφοιτες να αποκαλούνται «Βαλαγιαννίδες». Μια προσωνυμία που την δέχονταν με καμάρι και περηφάνεια.

Δεύτερον: Το ζεύγος Βαλαγιάννη είχε βαθιά αίσθηση του χρέους. Πίστευαν ότι η ζωή τους είχε σαν αποστολή την προσφορά κοινωνικής υπηρεσίας και το χρέος αυτό το εξεπλήρωσαν χωρίς να αποβλέψουν σε υλικά ανταλλάγματα. Είναι εξάλλου γνωστό ότι έζησαν μια ζωή με αξιοπρέπεια αλλά χωρίς υλικές απολαύσεις. Μοναδικός τους πλούτος ήταν η εκτίμηση της κοινωνίας. Και την εκτίμηση αυτή την εκδήλωσαν οι φίλοι τους και ιδιαίτερα οι «Βαλαγιαννίδες», που τους παραστάθηκαν με στοργή και αγάπη μέχρι την τελευταία στιγμή.

Φεύγοντας από τη ζωή ο Μανόλης και η Σταματία Βαλαγιάννη άφησαν πίσω τους ένα αξιόλογο παιδαγωγικό, κοινωνικό και ανθρωπιστικό έργο, αλλά συγχρόνως άφησαν και χιλιάδες φίλους, γνωστούς, συναδέλφους μαθητές και συνεργάτες που δεν θα πάψουν να τους αγαπούν, να τους θυμούνται και να τιμούν με σεβασμό τη μνήμη τους.
​
Ομιλία κ. Κ. Ν. Πλαστήρα

Ως νεότερος από τους προλαλήσαντες δεν θα αναφερθώ στο ζεύγος των δωρητών, γιατί δεν είχα την τύχη να τους γνωρίσω. Θα προσπαθήσω όμως να εκθέσω κάποιες γενικές διαπιστώσεις, όπως και σκέψεις που μου γεννήθηκαν κατά τη διάρκεια της ενασχόλησης μου, με τα βιβλία της δωρεάς Βαλαγιάννη αλλά και τη γενικότερη διευθέτηση του χώρου, ύστερα από σχετική ανάθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΧΑΝΘ.

ΑΝ, όπως λέγεται, ο χαρακτήρας  και τα ενδιαφέροντα του ανθρώπου καθρεφτίζονται και στη βιβλιοθήκη που δημιουργεί, τότε χωρίς αμφιβολία το κύριο ενδιαφέρον του ζεύγους Βαλαγιάννη ήταν η εκπαίδευση. Τούτο συνάγεται από το γεγονός πως η βιβλιοθήκη τους, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, περιλαμβάνει εκδόσεις εκπαιδευτικού ή παιδαγωγικού χαρακτήρα, εγχειρίδια που αφορούν στην διδασκαλία ποικίλων αντικειμένων και στη μέθοδό τους. Στην ίδια κατηγορία πρέπει να αναφέρουμε και την μεγάλη ποικιλία βιβλίων με έργα Ελλήνων κλασσικών συγγραφέων.

Μια άλλη σημαντική κατηγορία βιβλίων είναι αυτή της ιστορίας και ακολουθούν λογοτεχνικά, λαογραφίας ή άλλων επιστημών.

Η συλλογή Βαλαγιάννη περιλαμβάνει ακόμη, αξιόλογες παλαιότυπες εκδόσεις της Λειψίας, της Βενετίας, των Επτανήσων ή άλλων τόπων. Η κατηγορία αυτών των βιβλίων είναι η πιο σημαντική της συλλογής Βαλαγιάννη, μαζί με μια δεύτερη που περιέχει έντυπα που εκδόθηκαν στη Θεσσαλονίκη στα χρόνια του μεσοπολέμου αλλά και αργότερα, τα οποία αφορούν κυρίως την ιστορία και τη λογοτεχνία.

Μνεία πρέπει να γίνει τέλος για μια ακόμη ιδιόμορφη θα έλεγα κατηγορία, αυτή του χειρόγραφου υλικού. Πρόκειται για σημειώματα, εκθέσεις ή άλλες εργασίες του ζεύγους Βαλαγιάννη αλλά και αποκόμματα εφημερίδων που συγκεντρώσαμε και τα οποία θα αποτελέσουν ένα μικρό ξεχωριστό αρχείο.

Όπως διαπιστώσατε η ΧΑΝ Θεσσαλονίκης δεν εφείσθη εξόδων προκειμένου η συλλογή Βαλαγιάννη να καταλάβει τη θέση που της ανήκει. Με τη βοήθεια δύο βιβλιοθηκάριων των ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, όλα τα έντυπα καταγράφηκαν σε βιβλίο εισαγωγής, έτσι που σήμερα να γνωρίζουμε πως ανέρχονται σε 3.500 περίπου τίτλους. Παράλληλα διαμορφώθηκαν οι βιβλιοθήκες και σήμερα τα βιβλία είναι ταξιθετημένα σύμφωνα με τον αριθμό εισαγωγής. Το επόμενο στάδιο ανάπτυξης του χώρου αυτού ως βιβλιοθήκης περιλαμβάνει την προμήθεια ενός δελτιοκαταλόγου, ώστε να προχωρήσουμε στην αποδελτίωση και την ταξινόμηση των βιβλίων.

Θα ακολουθήσει, πολύ σύντομα, η επέκταση των βιβλιοθηκών για να τοποθετηθούν και τα υπόλοιπα βιβλία τα οποία κατέχει η ΧΑΝΘ από χρόνια, κυρίως όμως προκειμένου να στεγασθεί το Ιστορικό Αρχείο της ΧΑΝΘ, το οποίο αποτελείται από σημαντικά τεκμήρια της ζωής και της δραστηριότητας της οργάνωσής μας.

Όπως γίνεται αντιληπτό, η αίθουσα αυτή δεν θα είναι μια απλή αίθουσα συνεδριάσεων. Θα είναι μια αίθουσα μνήμης για όσους εργάσθηκαν στη ΧΑΝ, τη δημιούργησαν και την έφεραν στο σημερινό της σημείο, ανθηρή, δυναμική, γεμάτη ανησυχίες για το μέλλον των νέων αυτού του τόπου.

Στόχος μας είναι να γίνει μια αίθουσα ζωντανή, που θα στεγάσει τους προβληματισμούς των μελών της, την ιστορία της αλλά και την πνευματική κληρονομιά του Μανόλη και της Σταματίας Βαλαγιάννη.

Ομιλία κ. Αικατερίνης Δώδου

Ο Σύνδεσμος Αποφοίτων της Σχολής Βαλαγιάννη χαιρετίζει με ιδιαίτερη συγκίνηση, χαρά και ικανοποίηση τα εγκαίνια της αίθουσας αυτής, που από εδώ και πέρα θα λειτουργήσει ως Βιβλιοθήκη Μανόλη και Σταματίας Βαλαγιάννη.

Ολοκληρώνεται σήμερα μια σειρά προσπαθειών και φροντίδων που ανέλαβαν μετά το θάνατο της Σταματίας Βαλαγιάννη εκείνες που είχαν οριστεί από την ίδια εκτελέστριες της διαθήκης της: η τιμή ανήκει στις κυρίες Λίγεια Ζαχαριάδου, Αργυρούλα Καραμάνου και Κατερίνα Κοσμά, οι οποίες ανάμεσα στις άλλες σχετικές φροντίδες τους, ακολουθώντας την επιθυμία της διαθέτιδος, προσέφεραν στην ΧΑΝΘ τους 3.500 περίπου τόμους της ιδιωτικής βιβλιοθήκης του ζεύγους Βαλαγιάννη, με την πεποίθηση ότι τους εμπιστεύονται στους καλύτερους δυνατούς αποδέκτες.

Το ζεύγος Βαλαγιάννη δεν κληροδότησε σε κανέναν υλικά αγαθά. (Ένα σχετικά μικρό χρηματικό ποσό που κατέλειπε η Σταματία Βαλαγιάννη, αποφασίστηκε να διατεθεί για αθλοθέτηση επιστημονικών εργασιών – για τη μια από τις εργασίες αυτές αποδόθηκε ήδη εφέτος το αντίστοιχο χρηματικό βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών σε επιστήμονα που μελέτησε το ιδίωμα της περιοχής Άσσου της Κεφαλλονιάς, γενέτειρας της Σταματίας Βαλαγιάννη. Ο Μανόλης και η Σταματία Βαλαγιάννη ένωσαν τις δυνάμεις τους και ανάλωσαν τη ζωή τους αφιερομένοι στο υψηλό έργο της παιδείας. Εκείνο που άφησαν ήταν το έργο αυτό, εντυπωμένο στις ψυχές των μαθητών τους, στις ψυχές όλων μας.  Έργο παιδαγωγικό, με υψηλές ηθικές αρχές και βαθιά επιστημονική γνώση.

Ένα μέρος των γνώσεών τους, ένα μέρος του πνευματικού τους οπλισμού αντικατοπτρίζεται στο περιεχόμενο αυτής εδώ της Βιβλιοθήκης, στον πλούτο του οποίου αναφέρθηκε διεξοδικά ο προηγούμενος ομιλητής.

Η σημασία του περιεχομένου της Βιβλιοθήκης αυτής προσδιορίζεται και από το γεγονός ότι  - σύμφωνα με σχετική έρευνά μας – ορισμένα από τα βιβλία της Βιβλιοθήκης Βαλαγιάννη ελλείπουν ακόμη και από τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Το βιβλίο, πνευματικό αγαθό που στοχεύει στην παιδεία του ανθρώπου ως δύναμη θεραπευτική της ψυχής του και όργανο της επιστήμης, έχει εκτός από την πνευματική και μια υλική υπόσταση, η οποία έχει ανάγκη από ιδιαίτερες φροντίδες, ώστε να μας γίνεται προσιτό το πνευματικό περιεχόμενο του βιβλίου. Τις φροντίδες αυτές αναφορικά με την Βιβλιοθήκη Βαλαγιάννη αναλαμβάνει από εδώ και πέρα η ΧΑΝΘ: οι 3.500 περίπου τόμοι της Βιβλιοθήκης Βαλαγιάννη στεγάζονται από σήμερα στην καλαίσθητη αυτή αίθουσα που δημιούργησε η διοίκηση της ΧΑΝΘ, προικίζοντας την Θεσσαλονίκης με μια ακόμη Βιβλιοθήκη και καθιστώντας έτσι το πολύτιμο περιεχόμενό της προσιτό στο κοινό της Θεσσαλονίκης και ιδιαίτερα στους νέους.

Έτσι αν- σύμφωνα με τη θεωρία της Παιδείας – η ίδρυση βιβλιοθηκών συνιστά τη δίδυμη βάση της εκπαίδευσης, μαζί με την ίδρυση σχολείων, το εκπαιδευτικό έργο του ζεύγους Βαλαγιάννη βρίσκει εδώ μια αληθινή γόνιμη συνέχεια.

Οφείλονται για αυτό θερμότατες ευχαριστίες στο διοικητικό συμβούλιο της ΧΑΝΘ, το οποίο αξιοποιώντας κατά τον καλύτερο τρόπο το κληροδότημα – θέτει από σήμερα σε λειτουργία την Βιβλιοθήκη Μανόλη και Σταματίας Βαλαγιάννη.
​
​